مبانی و اهداف تربیت زیست محیطی از دیدگاه آیت الله جوادی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار پژوهشگاه حوزه و دانشگاه قم.

2 استادیار دانشگاه شهید بهشتی تهران.

چکیده

محیط‌زیست و مشکلاتش زندگی انسان را تهدید می‌کند؛ ازاین‌رو تربیت زیست‌محیطی از موضوعات مهم دوران معاصر است. تربیت زیست‌محیطیْ رشد و پرورش دانش‌ها، گرایش‌ها و رفتارهای لازم برای حفظ و آبادانی محیط‌زیست است. هدف این تحقیق، بررسی مبانی و اهداف تربیت زیست‌محیطی با تأکید بر نظریات آیت‌الله‌جوادی آملی است. در این مقاله علاوه‌بر تدوین مبانی و هدف کلی تربیت زیست‌محیطی (تربیت انسان مؤمن صالحِ هماهنگ با محیط‌زیست)، شش هدف واسطه‌ای استخراج کرده‌ایم: پرورش نگرش توحیدی به جهان هستی و محیط‌زیست؛ آشنا کردن متربی با فلسفۀ آفرینش جهان هستی و نسبت خود و محیط‌زیست؛ آشنا کردن متربی با وظایف خود درقبال محیط‌زیست؛ پرورش احساس دوستی و مسئولیت الهی درقبال محیط‌زیست؛ پرورش احساس همدلی و تکلیف درقبال اعضای جامعه و نسل‌های آتی؛ پرورش مهارت‌های ضروری برای آبادانی محیط‌زیست و بهره‌گیری درست از آن. سپس مصادیق این اهداف را با جزئیات بیشتری بررسی کرده‌ایم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Foundations and Objectives of Environmental Education in the works of Ayatollah Javadi

نویسندگان [English]

  • mohammad davoodi 1
  • fatemeh vojdany 2
چکیده [English]

Environmental issues threaten the lives of modern societies, and the environmental education can be a way out of this threatened lives. Environmental education is a process that develops knowledge, attitudes, and actions needed for treating the environmental issues. The aim of the present study is to find out the foundations and objectives of environmental education according to Ayatollah Javadi’s Views. The methodology of this research is descriptive and inferential. Apart from determining the general foundation and objective of environmental education, i.e. instructing students to be good believer men/women, six meddle objectives have been derived from Ayatollah Javadi’s works, which are: educating the monotheistic attitude towards world and environment, making the student familiar with the philosophy of creation and his/her relationship with the environment, making the student aware of his/her responsibilities for the environment, developing the sense of friendship with environment and religious responsibility for it, developing the sense of empathy with and obligation to the members of society and future generations, and training the necessary skills in developing the environment and the correct use of it. At the end, the instances of these objectives are examined in more details.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Environment
  • Environmental education
  • Foundations of Environmental Education
  • Objectives of Environmental Education
  • Ayatollah Javadi
  • Islam

قرآن کریم

ابن‌شعبه‌حرانی، حسن‌بن‌علی (۱۳۶۳)، تحف‌العقول، جامعه مدرسین، قم.

پاینده، ابوالقاسم (1382)، نهج‌الفصاحه، دنیای دانش، تهران.

جوادی آملی، عبدالله (‌۱۳۸۶)، اسلام و محیط‌زیست، اسراء، قم.

حر عاملی، محمدبن‌حسن (‌۱۴۰۹)، وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه، آل البیت، قم.

دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی (1390الف). سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش.

دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی (1390ب). مبانینظریتحولبنیادین درنظامتعلیموتربیترسمیعمومی جمهوریاسلامیایران.

طبرسی، فضل‌ابن‌الحسن (۱۴۱۷)، اعلام الوری بأعلام الهدی، آل البیت، قم.

فتحعلی، محمود (۱۳۹۰)، «نظریۀاخلاقزیست‌محیطیاسلامباتأکیدبرآرایاستادمصباحیزدی»، معرفت اخلاقی، سال دوم، شمارۀ سوم، ص97-122.

عابدی سروستانی، احمد و دیگران (۱۳۹۱)، اخلاق زیست‌محیطی، مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران و انجمن فلسفه ایران، تهران.

نوری، حسین‌بن‌محمدتقی (۱۴۰۸)، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، آل البیت، قم.

Bartosh, O. (2003). Environmental education: improving student achievement. A thesis for the Master of environmental studies. The Evergreen State College.

Stapp, W. & et al. (1969). The concept of environmental education. Journal of environmental education, 1(3): 30-31.

UNESCO. (1978). Tbilisi Declaration (final report of the intergovernmental conference of EE: Tbilisi (USSR). Paris: UNESCO.

(2006). guidebook for planning education in emergencies and reconstruction. Chapter 23: Environmental education, Paris: International institute for educational planning.