اخلاق زیست‌محیطی: زمینه‌ها، دیدگاه‌ها و چشم‌انداز آینده

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار دانشگاه ادیان و مذاهب.

چکیده

درنگ در مناسبات اخلاقی انسان و محیط زیست خود، به شکل‌گیری رشتهٴ «اخلاق زیست‌محیطی» انجامیده است. این رشتهٴ شکوفا، فیلسوفان، الاهی‌دانان، مورخان،  متخصصان، و فعالان محیط زیست را به یک‌اندازه، درگیر مسائلی جدی کرده است. همین امر، مایه تنوع نگرش‌ها و دیدگاه‌ها در این عرصه شده است. این مقاله می‌کوشد با نگرش تاریخی، زمینه‌های شکل‌گیری و رشد این عرصه را بکاود، دیدگاه‌های موجود را گزارش کند، و چشم‌انداز آیندهٴ آن را ترسیم نماید. در عین حال، یکی از مباحث داغ این عرصه، نقش دین در حفظ یا تخریب محیط زیست بوده است که این مقاله به تحلیل آن می‌پردازد.    

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Environmental Ethics: Backgrounds, Views and Future Prospects

نویسنده [English]

  • Sayyed Hassan Eslami
چکیده [English]

Considerations in ethical ties between man and his environment have led to the formation of the field of “environmental ethics”. This dynamic field has equally involved philosophers, theologians, historians, experts and environmental activists in some serious issues, which has, in turn, led to the diversity of attitudes and views in this area. The present study is an attempt to analyze the backgrounds of the emergence of this area and to report the existing views on it as well as to illustrate the future prospects of this field through a historical perspective. Moreover, one of the controversial issues in this field is the role of religion in saving or ruining the environment which will be analyzed in this paper.    

کلیدواژه‌ها [English]

  • Environmental ethics
  • Religion and the Environment
  • Ethics of the Earth
  • Ethical Behavior towards Animals
  • Anthropocentrism
  • Vitalism
  • Naturism

##نهج البلاغه، (1373)، ترجمۀ سیدجعفر شهیدی، تهران، انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی. ##

دکارت، رُنه، (1385)، گفتار در روش درست راه بردن عقل و جستجوی حقیقت در علوم، ترجمه محمدعلی فروغی، تهران، مهر دامون. ##

کالیکوت، بایرد، (2006) الفلسفة البیئیة: من حقوق الحیوان الی الایکولوجیا الجذریه، تحریر مایکل زیمرمان، ترجمه معین شفیق رومیه، الکویت، عالم المعرفة. ##

کانت، ایمانوئل، (1387)، درس‌های فلسفۀ اخلاق، ترجمۀ منوچهر صانعی، تهران، نقش و نگار. ##

کلینی، محمد بن یعقوب، (1365)، الکافی، تهران، اسلامیه. ##

گمپرتس، تئودور، (1375)، متفکران یونانى، ترجمۀ محمدحسن لطفى، تهران، خوارزمى. ##

نصر، سیدحسین، (1377ـ1378)، «دین و بحران زیست‌محیطی: دیدگاه‌های آیین هندو و اسلام»، ترجمۀ محسن مدیر شانه‌چی، نقد و نظر، شماره 17ـ18، زمستان و بهار 1377ـ 1378. ##

نوری، میرزاحسین، (1408ق)، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، قم، مؤسسه آل البیت لاحیاء التراث. ##

Bacon, Francis, Novum Organum, Aphorisms Concerning the Interpretation of Nature and the Kingdom of Man, in Great books of the Western World. ##

Brennan, Andrew, and Nora Y. s. Lo, "The environment", in The Routledge Companion to Ethics, edited by John Skorupski, London and New York, 2010. ##

Callicott , J. Baird, "Why study environmental ethics?" in Environmental Ethics: the big questions, edited by David R. Keller, Wiley-Blackwell, Malden USA, 2010. ##

Carter, Alan, "Animals", in The Routledge Companion to Ethics, edited by John Skorupski. ##

Devall, Bill, and George Sessions, "Deep Ecology", in Technology and Values: Essential Readings, edited by Craig Hanks, Malden, USA, Wiley-Blackwell, 2010. ##

Dobel, Patrick, "The Judeo-Christian Stewardship Attitude to Nature", in Environmental Ethics: Readings in theory and applications, edited by Louis P. Pojman and Paul Pojman, Thomson Wadsworth, Australia, 2008. ##

Leopold, Aldo, "The Land Ethics", in Environmental Ethics: Readings in theory and applications, edited by Louis P. Pojman and Paul Pojman, Thomson Wadsworth, Australia, 2008. ##

Martin, Mike W., Everyday morality: an introduction to applied ethics, 4th edition, Belmont, Thomson Wadsworth, 2007. ##

Moncrief, Lewis W., "The Cultural Basis of Our Environmental Crisis", in Environmental Ethics: Readings in theory and applications, edited by Louis P. Pojman and Paul Pojman. ##

 Naess, Arne, "Ecosophy T: Deep versus Shallow ecology", in Environmental Ethics: Readings in theory and applications, edited by Louis P. Pojman and Paul Pojman. ##

 Naess, Arne, "The Shallow and the Deep, Long-Range Ecological Movement", in Environmental Ethics: Readings in theory and applications, edited by Louis P. Pojman and Paul Pojman. ##

 Palmer, Clare, introduction of Teaching environmental ethics, edited by Clare Palmer, Brill, Boston, 2006. ##

Peter Singer, "All Animals Are Equal" in Animal Rights and Human Obligations, edited by Tom Regan & Peter Singer, Prentice-Hall, New Jersey,1989. ##

Rachels, James, "The Basic argument for Vegetarianism", in The Animal Ethics: Reader, edited by Susan J. Armstrong and Richard G. Botzler, 2nd edition, London and New York, Routledge, 2008. ##

Schweitzer, Albert, "Reverence for life", in Environmental Ethics: Readings in theory and applications, edited by Louis P. Pojman and Paul Pojman, Thomson Wadsworth, Australia, 2008. ##

Shrader-Frechette, Kristin, "Environmental Ethics", in The Oxford Handbook of practical ethics, edited by Hugh LaFollette, 2005. ##

Sideris, Lisa, "Carson, Rachel", in Encyclopedia of Environmental Ethics and Philosophy, edited by J. Baird Callicott and Robert Frodeman, Gale, Detroit, 2009. ##

Singer, Peter, In Defense of Animals: The Second Wave, edited by Peter Singer, Blackwell Publishing, Malden, USA, 2006. ##

Sylvan, Richard (Routley), "Is there a need for a new an environmental ethic?" in Environmental Ethics: the big questions, edited by David R. Keller, Wiley-Blackwell, Malden, USA, 2010. ##

White, Lynn, "The Historical Roots of our Ecological Crisis" in Environmental Ethics: Readings in theory and applications, edited by Louis P. Pojman and Paul Pojman.##