دیدگاه اخلاقی هگل در پرتو نقدهای او به دیدگاه اخلاقی کانت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه ادیان و فلسفه دانشگاه کاشان

چکیده

ایمانوئل کانت در کتاب مبانی مابعدالطبیعیِ اخلاق، یگانه هدف خویش را جست‌وجو و برپایی عالی‌ترین اصل اخلاق معرفی می‌کند؛ اصلی که همچون قطب‌نمایی برای افعال اخلاقی باشد؛ اما هگل بر این باور است که دیدگاه اخلاقی کانت، انتزاعی و گویی بی‌محتواست؛ افزون‌براین، اصول اخلاقی کانت تناقض‌هایی دارد؛ ازاین‌رو، این نظام اخلاقی را درعمل ناممکن می‌کند. کانت اخلاق را در درجۀ اول، به حوزۀ فردی مربوط می‌داند؛ اما از دیدگاه هگل، فردی دانستن اخلاق، نادیده گرفتن جهانی اجتماعی و سیاسی را درپِی دارد که در پَس عمل اخلاقی فرد نهفته است؛ افزون‌براین، از منظر وی، تأکید کانت بر کلی‌سازی قانون اخلاق، ایرادهایی دارد؛ برای مثال، کلیسازی قاعده‌ها، آزمونی صرفاً سلبی است؛ یعنی حتی اگر این آزمون با موفقیت به انجام رسد، فقط نشان می‌دهد ازلحاظ اخلاقی چه نباید بکنیم؛ اما نمی‌گوید چه باید بکنیم. در این جستار برآنیم تا باتوجه‌به نقدهای هگل به دیدگاه اخلاقی کانت، مهم‌ترین اصول اخلاقی هگل را واکاوی کنیم.
 
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Hegel’s Ethical View in the Light of his Criticisms of Kant’s Ethical View

نویسنده [English]

  • hasan ahmadizade
چکیده [English]

Immanuel Kant, in his Groundwork of the Metaphysic of Morals, introduced his only aim the search for and the establishment of the highest moral principle, the one which can work as a compass for ethical actions. But, Hegel believed that Kant’s ethical view was abstract and seemed somewhat empty. In addition, Kant’s ethical principles had contradictions that made it practically infeasible. Kant thought of ethics primarily as something belonged to the individual sphere. But, for Hegel, thinking of ethics as an individual matter mean to ignore the social and political world which is hidden behind the ethical actions of the individual. Furthermore, for him, Kant’s insistence on generalizing the ethical law could be subject to some objections. For example, generalizing the rules is only a negative test, that is, even if it passed successfully, it would show only that what we must not do, not what we must do. In this essay, we want to analyze the most important principles of Hegel’s ethics with respect to his criticisms of Kant’s ethical view.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Kant’s ethics
  • Hegel’s ethics
  • generalization
  • Formalism

استیس، و. ت. (1372)، فلسفۀ هگل،  ترجمۀ حمید عنایت، انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، تهران.

سالیوان، راجر (1395)، اخلاق در فلسفۀ کانت، ترجمۀ عزت‌الله فولادوند، طرح نو، تهران.

کانت، ایمانوئل (1388)، دین در محدودۀ عقل تنها، ترجمۀ منوچهر صانعی دره‌بیدی، نقش‌ونگار، تهران.

مجتهدی، کریم (1389)، دربارۀ هگل و فلسفۀ او، امیرکبیر، تهران. 

هگل، فردریش، ویلهلم (1393)، عناصر فلسفۀ حق، ترجمۀ مهبد ایرانی‌طلب، قطره، تهران.

Beiser, Frederick (2005), Hegel, Routledge, London.

Hegel, G.W.F. (1948), "Spirit of Christianity and its Fate", in Early Theological Writings, Translated by T. M. Knox, Chicago University Press, Chicago.  

___________ (1977), Phenomenology of spirit, translated by A. V. Miller, Oxford University Press, Oxford.

Hodgson, Peter C. (2005), Hegel and Christian Theology, A Reading of the Lectures on the Philosophy of Religion, Oxford University Press, Oxford.

Houlgat, Stephen, (1991), Freedom, Truth and History: An Introduction to Hegel's Philosophy, Routledge, London.

Inwood, M. J. (1983), Hegel, Routledge, London.

Kant, Immanuel (1948), Groundwork of Metaphysic of Morals, translated by H. J. Paton, Routledge, London.

_____________ (1996), Critique of Practical Reason, translated and edited by Mary J. Gregor, Cambridge University Press, Cambridge. 

Knowles, Dudley, (2002), Hegel and Philosophy of Right, Routledge, London.

Paton, H. J. (1946), Categorical Imperative: A study in Kant's Moral Philosophy, Oxford University Press, Oxford.

Patten, Alan (1999), Hegel's Idea of Freedom, Oxford University Press, Oxford.

Sedgwick, Sally (2008), Kant’s Groundwork of the Metaphysics of Morals: An Introduction, Cambridge University Press, Cambridge.

Taylor, Charles (1985), Hegel, Cambridge University Press, Cambridge.

Walsh, W. H. (1969), Hegelian Ethics, Macmillan, London.

Wood, A. W. (1990), Hegel's Ethical Thought, Cambridge University Press,   Cambridge.