اخلاق وحیانی

اخلاق وحیانی

«بررسی علل اخلاقی نزول عذاب در امت های پیشین از منظر قرآن کریم با تأکید بر دیدگاه علامه جوادی آملی »

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
کبری هواسی 1
مجید ابوالقاسم زاده 2
1 دانشجوی دکتری مدرسی اخلاق اسلامی، دانشگاه معارف اسلامی قم، ایران.
2 استادیار گروه اخلاق اسلامی دانشگاه معارف اسلامی قم. ایران.
10.22034/ethics.2025.530481.2090
چکیده
  «نزول عذاب» یکی از سنت‌های خداوند است که نمونه‌های آن در برخی امت‌های گذشته که به تقابل با جریان هدایت انبیاء پرداخته‌اند، جاری شده است. عذاب‌ها به اقتضای شرایط، گونه‌های مختلفی داشته‌اند اما فرجام بد، شاخصه مشترک همه آنها محسوب می‌شود. از آنجا که این سنت همچنان می‌تواند جاری باشد، پرداختن به علل نزول عذاب در امت‌های پیشین ضروری خواهد بود. در این نوشتار با روش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد اخلاقی به بررسی علت‌های نزول عذاب بر امت‎های گذشته با تاکید بر دیدگاه علامه جوادی پرداخته شده که شامل علل بینشی، علل گرایشی و علل کنشی می‌شود. نتایج این پژوهش مبتنی بر آیات و معارف قرآنی، علل اخلاقی نزول عذاب در حوزه بینشی مانند تصور خدایی داشتن و جهل به مقام نبوت را در برمی‌گیرد. در عرصه گرایشی مواردی همچون گرایش به پیشینیان و دنیاگرایی، انجام گناه و توبه نکردن، تعصب و لجاجت را می‌توان نام برد و در نهایت یازده شاخصه کنشی همانند شرک و کفر ورزیدن، تعجیل در عذاب، استکبار، تمایل و گرایش به گناه، زمینه‌های نزول عذاب‌ را در امت‎های پیشین فراهم ‎آورده است.
کلیدواژه‌ها
قرآن کریم
علل اخلاقی نزول عذاب
امت‎های پیشین
علل بینشی نزول عذاب
علل گرایشی نزول عذاب
علل کنشی نزول عذاب
جوادی آملی

موضوعات

عنوان مقاله English

Investigating the moral causes of the descent of punishment on previous nations from the perspective of the Holy Quran with emphasis on the view of Allamah Javadi Amoli »"

نویسندگان English

Kobra Havasi 1
Majid Abolqasemzade 2
1 PhD student in Islamic ethics of Ethics, Qom University of Islamic Studies .
2 Assistant Professor, Department of Ethics, Qom University of Islamic Studies.
چکیده English

"The descent of suffering" is one of the traditions of God, examples of which have been flowing in some past generations that have dealt with the flow of giving. as a result, species have varied in number of species, but bad breed is a common strain of all of them. since this tradition can still flow, it will be necessary to address the causes of suffering descent in the previous history. in this paper, descriptive - analytical method and ethical approach have been used to investigate the descent of suffering on past breeds which includes causes of insight, causes of injury and causes of action. the results of this research are based on q ur anic verses and teachings, the moral causes of suffering descent in the field of insight such as the idea of god and ignorance of being a hunter. in the physical realm, such as the tendency to the anci ents and the tendency to the devil can be named at the end, the eleven breeds of the game such as bruising and blasphemy, grinding in suffering, tendency to money and suffering, tendency to sin, have provided the grounds for the descent of suffering in the past..

کلیدواژه‌ها English

the holy q ur an
the moral causes of suffering decline
previous accumulation
the causes of insight of suffering decline
the causes of suffering decline
the practical causes of suffering decline.javadi amoli

  1. قرآن کریم، ترجمه حسین انصاریان.

    1. آقا جمال خوانسارى، محمد بن حسین، (1366)، شرح آقا جمال الدین خوانسارى بر غرر الحکم و درر الکلم، دانشگاه تهران، .
    2. ابن منظور، محمد بن مکرم، (1414ق) لسان العرب، بیروت، دارصادر.
    3. ابن مسکویه، احمد بن محمد، (1426 ه.ق)، تهذیب الأخلاق و تطهیر الأعراق، بی جا، طلیعة النور.
    4. اصفهانی، نصرت امین، (1361ش)، مخزن العرفان در تفسیر قرآن، تهران: نهضت زنان مسلمان
    5. انصاریان، حسین، (1383ش)، بر بال اندیشه، قم، دار العرفان.
    1. ابن شعبه حرانى، حسن بن على، (1404ق / 1363ش)، تحف العقول عن آل الرسول، قم، جامعه مدرسین.
    2. بستانى، فؤاد افرام، ( 1375ش)، فرهنگ ابجدى، تهران: انتشارات اسلامی.
    3. تحریری، محمدباقر، (1388 ش)، شرح حدیث عنوان بصری، تهران، نشر حر.
    4. تمیمى آمدى، عبد الواحد بن محمد، (1410ق)، غرر الحکم و درر الکلم (مجموموعة من کلمات و حکم الإمام علی7)، محقق/ مصحح: سید مهدی رجائی، قم، دار الکتاب الإسلامی.
    5. جوادی آملی، عبدالله، (1389)، تفسیر تسنیم، قم، نشر اسراء، ج5، 13، 20.

    11  _______________، (1390)، تسنیم، قم، اسراء، ج25.

    12_______________، (1392)، تسنیم، قم، اسراء، ج 29، 30.

      13_______________، (1395)، تسنیم، قم، اسراء، ج37، 38، 39، 53.

     14_______________، (1401)، تسنیم، قم، اسراء، ج 53، 54، 58، 61، 62، 63.

     15  ______________، (1402)، تسنیم، قم، اسراء، ج68، 70.

    16_____________، (1403)، تسنیم، قم، اسراء، ج73.

    1. ____________، (1379)، تفسیر موضوعی قرآن کریم (فطرت در قرآن)، قم، اسراء، ج12.
    2. جلالی، حسین، (1395) «در آمدی بر بحث بینش، گرایش و کنش و آثار متقابل آنها»، فصلنامه معرفت، شماره 50.
    3. حسینی شاه عبدالعظیمی، حسین بن احمد، (1363ش)، تفسیر اثنا عشری، تهران: میقات.
    4. خانی، رضا، حشمت الله ریاضی، 1372، ترجمه بیان السعاده فی مقامات العباده، تهران، پیام نور.
    5. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، (1412ق)، مفردات الفاظ القران، تحقیق: صفوان عدنان داوودی، بیروت، الدارالسامیه.
    6. شیروانی، علی، 1379، ‌اخلاق اسلامی و مبانی نظری آن، قم، دارالفکر.
    7. طریحی، فخر الدین، 1375، مجمع البحرین، ج5، تهران، کتابفروشی مرتضوی.
    8. طوسی، خواجه نصیرالدین، 1391، اخلاق ناصری، تصحیح و توضیح: مجتبی مینوی، علی رضا حیدری، تهران، نشر خوارزمی.
    9. طباطبایی، محمد حسین، 1374، المیزان فی تفسیر قرآن، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
    10. _______________، 1388، ترجمه و شرح بدایة الحکمة، قم، موسسه بوستان کتاب.

    27.________________، 1387، آغاز فلسفه (ترجمه بدایة الحکمة)، قم، موسسه بوستان کتاب.

    1. طبرسی، فضل بن حسن، 1360ش، ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران: فراهانی.

    29.______________، 1377، ترجمه جوامع الجامع، ترجمه: مترجمان، مشهد: آستان قدس رضوی.

    1. طیب، عبدالحسین، ( 1378ش)، أطیب البیان فی تفسیر القرآن، تهران: نشراسلام.
    2. عمید، حسن، 1362، فرهنگ عمید، تهران، سپهر.
    3. علیزاده، مهدی، 1396، تبیین بر هم کنشی عناصر شناختی، هیجانی و اراده در فرایند تصمیم گیری انسان در پرتو آموزه‎های اسلامی»، دو فصلنامه علمی- پژوهشی انسان پژوهی دینی، شماره 37.
    4. فیومى، أحمد بن محمد، (1414ق)، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر، قم: موسسه داره الهجره.
    5. قرشى بنایى، على اکبر، ، (1412ق)، قاموس قرآن، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
    6. مصباح یزدی، محمد تقی، 1391، گروهی از نویسندگان، فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی، قم، مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره).

    36.مکارم شیرازی، ناصر وهمکاران، (1374ش )، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه.

    1. نجفی خمینی، 1398ق، محمد جواد، تفسیر آسان، تهران: اسلامیه، چ اول.