اخلاق وحیانی

اخلاق وحیانی

تبیین فرآیند ازدیادِ نعمت از مسیر اخلاقِ رضایت‌مندانه؛ با توجه به آیه هفتم سوره ابراهیم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد مدعو گروه معارف دانشکده الهیات دانشگاه شهید بهشتی. تهران.ایران.
2 دانشجوی دکتری فلسفه موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران. تهران. ایران.
چکیده
مطابق ظاهر آیه هفتم سوره ابراهیم، اگر انسان‌ها نسبت به داشته‌های خود، شکرگزار باشند، شاکربودن، دست‌کم بر اساس یکی از معانی، خودش به تنهایی می‌تواند سبب افزایش دارایی مادی و معنوی شود. اما فرآیند تاثیر و تاثّر میان شکرگزاری و افزایش سرمایه و این که چگونه یک امر پنداری و درونی، می‌تواند یک محصول بیرونی و عینی را عهده دار شود، در آیه مشخص نیست. در این تحقیق با روش توصیفی و تحلیلی تلاش شده است تا با استفاده از آیاتی دیگر و برخی احادیث معتبر، این فرآیند تحلیل شود. هم‌زمان به فرآیند شناختی خاصی اشاره می‌شود که از راه تبیین حالتِ درونی و ذهنی شاکربودگی،  رسیدن به نتایج محسوسِ واقعی را تفسیر می‌کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که نسبتِ مستقیمی میان شکرگزاری و تاثیر آن بر افزایش سطح کمی زیست آدمی وجود دارد؛ در آیه موردنظر شکرگزاری متوقف بر باورها و موضع گیری‌های پیشین خاصی نشده است و هر انسانی می‌تواند با قراردادن خود در این فرآیند شناختی از نتایج آن بهره مند شود؛ حاصل آنکه طبق یک سنت الهی خود انسان است که با نگرش و گرایش‌های درونی، کشش و کنش‌های بیرونی را رقم می‌زند و فرآیند شاکر بودگی ـ افزایش سرمایه، تاثیر یک امر درونیِ کیفی بر یک امر برونیِ کمی را به درستی نشان می‌دهد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Explaining the process of increasing blessings through the path of contentment ethics; According to the 7th verse of Surah Ibrahim

نویسندگان English

Mohammad Shirvani 1
Hadi Yasaghi 2
1 PhD in Philosophy and Islamic Theology, University of Qom, Qom. Iran.
2 PhD student in Philosophy, Iranian Research Institute for Wisdom and Philosophy. Tehran. Iran. yasaghi@irip.ac.ir
چکیده English

According to the appearance of the seventh verse of Surah Ibrahim, if people are grateful for their possessions, gratitude, at least based on one of the meanings, can itself increase wealth. However, the process of influence and effect between gratitude and capital increase and how an imaginary and internal matter can assume an external and objective product is not clear in the verse. In this research, an attempt has been made to analyze this process using other verses and some authentic hadiths using a descriptive and analytical method. At the same time, a specific cognitive process that interprets and explains the achievement of real tangible results from the internal and mental state of gratitude has also been mentioned. The research findings show that there is a direct relationship between gratitude and its effect on increasing the quantitative level of human life; In the Quranic perspective, gratitude is not limited to specific previous theological beliefs and positions, and every human being can benefit from its results by placing himself in this cognitive process; the result is that according to a divine tradition, it is man himself who determines external attraction and actions with his internal attitude and tendencies, and the process of gratitude-capital increase correctly shows the effect of a qualitative internal matter on a quantitative external matter.

کلیدواژه‌ها English

Gratitude
contentment
capital increase
divine tradition
cognitive process
Holy Quran
  1. قرآن کریم.
  2. نهج البلاغه.
  3. ابن ابی الحدید، ابوحامد، 1101م، شرح نهج البلاغه، لبنان، نشر الحدیث.
  4. جبران خلیل، جبران، 1390، پیامبر و دیوانه، تهران، نشر نور.
  5. جوادی آملی، عبدالله، 1387، تفسیر تسنیم، قم، بنیاد بین المللی اسراء.
  6. ذوالفقاری، حسین، (1388)، مثبت گرایی، سیلیگمن، نشر افق، ایارن، تهران.
  7. سبزواری، ملاهادی، 1379، شرح منظومه، تهران، نشر تراث.
  8. سپاه منصور، مژگان، 1389، باورهای مذهبی، تهران، جهاد دانشگاهی.
  9. شیخی، منصوره و دیگران (1389) نشریه تازههای روانشناسی صنعتی/ سازمانی، «مشخصه‌های روانسنجی مقیاس رضایت از زندگی»؛ سال اول، شماره چهارم، صص 17 -25.
  10. طباطبایی، محمد حسین، (1389) نهایه الحکمه، ایران، قم نشر اسوه.
  11. لیثی واسطی، محمد بن حسن، 1436، العیون و المحاسن، قم، نشر معارف.
  12. مجلسی، محمد باقر، 1367، بحار الانوار، قم، نشر جامعه مدرسین.
  13. محمودی، علی، (1390)، نیروی حال، نوشته اکهارت تله، نشر نو، ایران، تهران.
  14. مطهری، مرتضی، 1366، مجموعه آثار، ج 4، تهران، موسسه نشر صراط.
  15. ملاصدرا، محمد ابراهیم، 1383الف، الحکمه المتعالیه فی الاسفار الاربعه، تصحیح رشاد، تهران، مجمع حکمت صدرا.
  16. ــــــــــــــــــــــ ، 1383ب، الحکمه المتعالیه فی الاسفار الاربعه، تصحیح محسنی، تهران، مجمع حکمت صدرا.
  17. مولوی، جلال الدین محمد، 1388، مثنوی معنوی، تهران، نشر نی.