اخلاق وحیانی

اخلاق وحیانی

موانع تربیت در بستر سوره مبارکه جمعه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین. ایران.
2 دکترای مدرسی معارف اسلامی دانشگاه تهران، و استاد مدعو دانشگاه تهران.
چکیده
در سوره مبارک جمعه، نمای کلی نظام تربیت وحیانی به تصویر کشیده شده و شاخص‌های اصلی آن برشمرده شده است. در این سوره، مبانی و مبادی تربیتی، منابع تربیت، موانع تربیت و نتایج و آثار تربیت به عنوان مؤلفه‌های نظام تربیت وحیانی قابل تحلیل و ارزیابی است. این مقاله، موانع تربیت در نظام تربیت وحیانی را برپایه معارف سوره جمعه شناسانده و انطباق آن بر سیر ترتیبی آیات سوره را می‌نمایاند. بر اساس نتایج این پژوهش، مهمترین موانع تربیت را می‌توان در شش محور بر اساس آیات سوره جمعه بیان کرد. اولین محور، غفلت از مفهوم فضل خدا و آن حقیقتی است که در آیات قرآن به عنوان فضل مورد اشاره قرار گرفته است. محور دوم، غفلت از ارتباط صحیح با کتاب وحی است. محور سوم، غفلت نسبت به مفهوم ولی خدا و جایگاه اولیاء الهی است که نقش بسیار پررنگ و زیربنایی در فرآیند تربیت توحیدی به عهده دارد. محور چهارم، غفلت از حقیقت مرگ بوده که از مهمترین موانع تربیت محسوب می‌شود و محور پنجم از موانع تربیت، عدم توجه به موضوع ذکر و به صورت خاص ذکر خداوند است. محور نهایی از موانع تربیت نیز مسئله لهوگرایی بوده و که در معارف سوره جمعه در پیوند با مفهوم «ما عندالله» بیان شده و این پیوند، به عنوان یکی از نکات بی‌بدیل قرآن در حوزه موضوع تربیت و موانع آن قابل تحلیل است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Obstacles of education in the context of Surah Mubaraka Juma

نویسندگان English

Abdolkarim Abedini 1
Ali Habati nejad 2
1 Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran.
2 Ph.D. of Tehran University and lecturer at Qom Seminary and University. (habeti@ut.ac.ir)
چکیده English

In Surah Juma, the main indicators of the revealed education system are depicted. In this surah, the foundations, obstacles of education and the results of education can be analyzed as the components of the education system. This article has identified the obstacles of education in the revelation education system based on the teachings of Surah Juma. Based on the results of this research, the most important obstacles to education can be expressed in six axes based on the verses of Surah Juma. The first axis is neglecting the concept of God's grace. The second axis is neglecting the correct relationship with the Qur'an. The third axis is neglecting the concept of guardianship of God and the position of divine saints. The fourth axis is the neglect of the truth of death, which is considered one of the most important obstacles to education, and the fifth axis is the lack of attention to the subject of mentioning and remembering God. The final axis of the obstacles of education is the issue of lahoism, which is expressed in the teachings of Surah Juma in connection with the concept of "Ma'indullah" and this connection can be analyzed as one of the irreplaceable points of the Qur'an.

کلیدواژه‌ها English

The basics of education
Educational resources
The revelation education system
Friday Surah
  1. قرآن کریم.
  2. نهج البلاغه.
  3. ابن فارس، احمد ابوالحسین (1404) معجم مقاییس اللغة، محقق: هارون عبدالسلام محمد‎ ، ناشر: مکتب الإعلام الإسلامی، قم.
  4. اربلى، على بن عیسى (1381)، کشف الغمة فی معرفة الأئمة، دارالاضواء، بیروت.
  5. امام خمینی، روح الله (1361) صحیفه نور، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام‌خمینی، محل نشر:تهران.
  6. تمیمى آمدى، عبد الواحد بن محمد (1410) غرر الحکم و درر الکلم‏، دار الکتاب الإسلامی‏، قم‏.
  7. راغب اصفهانى، حسین بن محمد (1412) مفردات الفاظ القرآن، مصحح: صفوان عدنان داوودی، دار الشامیة، بیروت.
  8. شریعتمداری، جعفر (1387) شرح و تفسیر لغات قرآن براساس تفسیر نمونه، آستان قدس رضوی، بنیاد پژوهشهای اسلامی، مشهد.
  9. طباطبایی، محمد حسین (1390) المیزان فی تفسیر القرآن، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، بیروت.
  10. طبرسى، حسن بن فضل‏ (1370) مکارم الأخلاق‏، ناشر: الشریف الرضى‏، قم.
  11. طریحى، فخرالدین بن محمد (1375) مجمع البحرین‏، حسینى اشکورى، احمد، ناشر: مرتضوى‏، تهران‏.
  12. طوسى، محمد بن حسن (بی‌تا) التبیان فی تفسیر القرآن‏، مصحح: عاملى، احمد حبیب‏،دار إحیاء التراث العربی‏، بیروت‏.
  13. فراهیدى، الخلیل بن أحمد (1409) کتاب العین، ، تحقیق‏ مهدى المخزومی و ابراهیم السّامرائی‏، دار الهجرة، قم.
  14. فیض کاشانی، محمدمحسن (1388) الوافی، تحقیق مکتبةالامام امیرالمومنین، عطر عترت، اصفهان.
  15. قرطبى، محمد بن احمد (1364) الجامع لأحکام القرآن‏، ، ناشر ناصر خسرو، تهران.‏
  16. قطب الدین راوندى، سعید بن هبة الله (1407) الدعوات ناشر: انتشارات مدرسه امام مهدى( عجل الله تعالى فرجه الشریف)، قم.
  17. کلینى، محمد بن یعقوب (1407) الکافی، مصحح: غفارى على اکبر و آخوندى، محمد، دار الکتب الإسلامیة، تهران. ‏
  18. مطهری، مرتضی (1371) تعلیم و تربیت در اسلام، ، انتشارات صدرا، تهران.
  19. مقرى فیومى، احمد بن محمد (1414) المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعى، مؤسسة دار الهجرة، قم.