رابطۀ دین و اخلاق؛ سطوح چهارگانه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه قم.

چکیده

ارتباط وثیق دو مقولۀ «دین» و «اخلاق» که گزاره‌های مشترک فراوانی دارند، از جمله مسائلی است که به طور جدی، مطمح نظر اندیشمندان و متفکران بوده است. در این مقاله، ابتدا برای احتراز از خلط بحث، غرض از «دین» و «اخلاق» مشخص شده و سپس رابطۀ «دین» و «اخلاق» در سطوح چهارگانه، ترسیم گشته است؛ این سطوح عبارت است از: سطح اول: ارتباط مضمونی؛ سطح دوم: ارتباط به لحاظ اعتبار و حجیت و ابتنای یکی بر دیگری در این جهت؛ سطح سوم: کمک دین و اخلاق به اجرا و تحقق خارجی یکدیگر، فارغ از دو سطح قبل؛ سطح چهارم: کمک به شناسایی حیطه و مضمون یکدیگر. تفکیک این سطوح، به فهم بهتر رابطۀ «دین» و «اخلاق»، کمک شایانی خواهد کرد که در این مقاله به آن پرداخته شده است.    

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Relationship between Religion and Ethics; the Four Levels

نویسنده [English]

  • Maryam Larijani
چکیده [English]

The close relationship between the two issues of “religion” and “ethics”, which share a lot of common propositions, is among the issues that have been given serious attention by intellectuals and scholars. In this article, to prevent from confusing the issues, first what is really meant by the terms “religion” and “ethics” has been clarified and, then, the relationship between “religion” and “ethics” has been demonstrated in four levels which are as follows: Level 1: Content relationship Level 2: The relationship due to one of these issue’s validity, authority and basis being dependent on the other in this regard; Level 3: The mutual assistance of religion and ethics to each other’s implementation and external realization regardless of the previous two levels; Level 4: The assistance they give each other in the identification of each other’s scope and content The separation of these levels will help a great deal to reach a better understanding of the relationship between “religion” and “ethics”, an issue which is addressed in this paper.      

کلیدواژه‌ها [English]

  • Religion
  • Ethics
  • Relationship between Religion and Ethics
  • Authority
  • Ultimate Perfection
  • Islamic ethics

##جاناتان برگ (1376 ـ1377)، «پی‌ریزی اخلاق بر مبنای دین»، ترجمۀ محسن جوادی، نقد و نظر، شمارۀ 13 ـ 14. ##

محقّق اصفهانی، شیخ محمدحسین (1377)، «حسن و قبح عقلی و قاعدۀ ملازمه»، ترجمۀ صادق لاریجانی، نقد و نظر، شمارۀ 14، ص 139. ##

محقّق نائینی، محمّدحسین (1430ﻫ.ق)، أجود التّقریرات، مؤسّسه صاحب الامر، قم، ج 3، چاپ دوم،.##

مطهرى، مرتضی (1377)، مجموعه‏آثار، ج‏1، صدرا، قم، چاپ پنجم. ##

Kaiman , “Moral argument for the existence of god”(Addendum ) in D. M. Borchert (ed. ), Encyclopedia of philosophy, , vol. 6, Macmillan Reference USA, 2006. ##

William Warren Bartley , Morality and Religion , Macmillan, 1971. ##