پژوهشگاه علوم وحیانی معارج اخلاق وحیانی 2383-3025 16 1 2026 05 22 Educational implications of the theory of religious science from the perspective of Ayatollah Javadi Amoli دلالت‌های تربیتی نظریه علم دینی از دیدگاه آیت‌الله جوادی آملی 65 90 244840 10.22034/re.2026.576167.2158 FA مهدی شاکری دکترای فلسفه تعلیم و تربیت مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره) 0009-0005-1391-5706 Journal Article 2026 02 22 To resolve the difference between science and religion, various perspectives have been presented; some have tried to put science at the service of religion and have completely rejected scientific findings. On the other hand, another group has abandoned religion by relying on the empirical method. However, there is also a third group that emphasizes the possibility of coexistence and constructive and peaceful interaction between science and religion. Given the difference in perspectives in this field, the purpose of the present study is to examine the theory of religious science from the perspective of Ayatollah Javadi Amoli and analyze its educational implications. The present article, using the combined research method of content analysis and semantics, examines the essence of his theory, which is one of the innovative perspectives in the discussion of religious science, and its educational implications. The research findings show that in his view, the ancient conflict between reason and religion is transformed into a conflict between reason and tradition, and what is truly called science must be religious. The results of the study also illustrate the effects of the aforementioned theory at different levels of the educational system. In addition to the field of educational theorizing for formulating Islamic educational principles and methods, these effects can be analyzed at three levels: educational policy-making, curriculum planning, and the evaluation system. برای رفع اختلاف میان علم و دین، دیدگاه‌های مختلفی ارائه‌شده است؛ برخی تلاش کرده‌اند علم را در خدمت دین قرار دهند و یافته‌های علمی را به‌طور کامل رد کرده‌اند. در مقابل، گروهی دیگر با تکیه ‌بر روش تجربی، دین را کنار گذاشته‌اند. اما دسته‌ی سومی نیز وجود دارند که بر امکان همزیستی و تعامل سازنده و مسالمت‌آمیز میان علم و دین تأکید دارند. نظر به اختلاف دیدگاه‎ها در این زمینه، هدف از پژوهش حاضر بررسی نظریه علم دینی از دیدگاه آیت‌الله جوادی آملی و تحلیل دلالت‎های تربیتی آن است. مقاله حاضر با روش پژوهش ترکیبی تحلیل محتوا و دلالت‎پژوهی، اصل نظریه ایشان که یکی از دیدگاه‎های ابتکاری در بحث علم دینی است و دلالت‎های تربیتی آن را واکاوی کرده است. بر اساس یافته‎های این پژوهش، نظریه علم دینی مورد بحث علاوه بر اثرگذاری در تعیین اصول و روش‎های تربیت اسلامی، تأثیرات عمیقی در سطوح سه‎گانه نظام تربیتی شامل سیاستگذاری آموزشی، برنامه‎ریزی درسی و نظام ارزشیابی به همراه دارد. مهمترین دلالت‎های تربیتی آن عبارتند از: بازنگری اسناد بالادستی با هدف «کشف نظام الهی حاکم بر هستی»، طراحی نقشه راه اسلامی‎سازی علوم بر پایه وحدت دانش، تربیت معلمان با تخصص دوگانه تسلط بر محتوای علمی و مبانی تربیت اسلامی، بازطراحی برنامه‎های درسی به‎گونه‎ای که پیوند عینی مفاهیم آموزشی با جهان‎بینی توحیدی را ممکن سازد، و نهایتاً تحول در نظام ارزشیابی با استفاده از ابزارهای نوین سنجش به‎منظور اندازه‎گیری همزمان «مهارت علمی» و «بینش توحیدی» دانش‎آموزان. در این الگو، معلم از نقش سنتی انتقال‎دهنده دانش به «مربی توحیدی» تبدیل می‎شود که دارای بینش توحیدی نسبت به رشته خود، توانایی تلفیق علم و دین، و شایستگی الگودهی عملی است.

https://ethics.isramags.ir/article_244840_4cd59bd9da39c40c0532c4b394d84134.pdf